Bir bilgisayar programı ve telif hakkı

Bir an esti: Bilgi saydamdır duvarı deler.

Efendim çok uzun sayfalar yazılabilecek, hakkında çok bilgi birikimim olduğu ve ispatlayabileceğim pekçok görüşümün olduğu bir konu bu, umarım hiç bir şeyi kaçırmadan toparlarım. Bu başlıkta telif hakkı olayını sadece bilgisayar programları için inceleyeceğim. Sonra fırsat bulursam kitaplar, müzik ve film hakkında da yazacağım.

Mantık silsilesinden gidelim. Ben diyorum ki, bilginin telif hakkı olmaz. Bilgi ışıktır, ışık tamamen maddesel bir şey değildir. Manevi şeylerinde parayla satılması mümkün değildir. Doğru mu söylüyorum, yada ne mi diyorum? Görelim bakalım…Mantık silsilesi icabı tanımlarda anlaşmalıyız.

Bilgi nedir? :

Bilgi tecrübeden çıkar. İki nokta arasındaki çizgidir. Bu çizgilerden oluşturulmuş çokgendir. Farklılıkların oluşturduğu biçimli özdür bilgi. Öz nedir derseniz boşverin bu kısım bize lazım değil. Bilginin varlığı manevidir efendim. Maddesel değildir. Bir kutuyu hiç hava almayacak şekilde kapatın üzerine “İçinde et var” yazın. Bir köpeğinin yanına koyun. Köpek kutuyla ilgilenir mi? Hayır… Neden? Çünkü yazılar onun için sadece bir madde, manasal bir şey değil. Peki bir delik olsa bu kutuda ve köpek o kokuyu koklasa? O zaman kutuyla oynamaya başlayacaktır. Neden böyle oldu peki? Çünkü koku maddeseldir. Köpeğin bilgi algı sisteminde var edilen bir tarayıcı yani burun o maddenin tarifini beyine (detaya gerek yok!) gönderir, köpek bunun anlamını anlar ve icraata koyulur. Yani bizim için yazı köpek için kokudur. Madde bizim için grafit onun için ise koku taşıyıcılardır. Mana ise şu ” Bu kutuda et var”. Bilginin ne olduğunu anladınız umarım. Bilgi bu mânadır bence.

Telif hakkı:

Şimdi ben hukukçu değilim kesinlikle ama telif hakkı ne demektir ona bakarsak şöyle yazar: “Telif hakkı,herhangi bir bilgi veya düşünce ürününün kullanılması ve yayınlanması ile ilgili hakların, yasalarla belirli kişilere verilmesidir. Kısaca, orjinal bir eserin kopyalanmasına veya kullanılmasına izin verme hakkıdır.” . Burada orjinal kavramı da girdi işin içine.

Orjinal:

Kökensel demektir yani en birinci kaynak.

Devam edelim. Görüldüğü gibi telif hakkı aslında ticari bir kavram değildir. Örneğin sen ” Ayıların Bir Günü” diye bir kitap yazdıysan ve bunun telif hakkı varsa ben o kitabı okuyunca unutacak mıyım yani? Hayır. Nedir peki, ben bu kitap benim kitabım, bunu ben yazdım, bu bilgileri ben oluşturdum diyemem. Onun oluşturucusu, fikir babası sensin. Olay budur. Telif hakkı bunu korur. Yazar yani sen, bu sayede fikirlerini korumuş olursun, yoksa senin fikirlerini içine kendi fikirlerini ekleyen pek çok kişi senin adına yaymaya kalkar. Bunun bir çok örneği vardır. En basitinden aynı şeyi anlatan anonim hikaye ve masallar ve kahramanları her kültürde vardır. İsimleri aynıdır ama temelleri ve içerisindeki ögelerin mahiyeti farklıdır. Buraya kadar anlattıklarım çok soyut oldu biliyorum. Şimdi örnekler verme zamanı.

Bir bilgisayar programı ve telif hakkı:

Programcılar oturur belki bir gün belki 10 senelik bir iş emeğiyle bir programı yazar. Bunu bir cd’ye koyar . Bir fiyat belirler. Orjinalliğini korumak için bunun içine bazı önlemler koyar. Ayrıca programın bazı özelliklerini kısıtlar ve bu halini de demo adıyla bedava dağıtır ki insanlar demosunu beyenip orjinalini satın alsın. Bu çok uygun bir olaydır. Ama gelgelelim hackerlar crack adını verdikleri işe koyulurlar. Reverse Engineering yani yazılan programın en kaba kodlarına geri ayrıştırılıp yeninden oluşturulması işlemini yaparlar. Bu işlemde biraz sürer. Bu işlemle programın koruyucu önlemlerini kırmış olurlar. Böylece siz satın almadanda o programı kullanmış olursunuz.

Şimdi burada hacker suçlu mudur? Hayır. Eğer hacker programı kırıp öyle bıraktıysa yani kırdığı programı eski ismiyle eski firmadan çıkmış gibi yayınlamassa suçlu değildir. Neden suçlu olsun ki? Hackerin yaptığı işin şundan bir farkı yoktur: gazete okuduğunu bir arkadaşıyla muhabbet ederken içerisine biraz daha açıklama koyarak anlatmak. Görüldüğü gibi bunda ticari birşey yoktur.

Sonra birileri çıkar bu crackleri internete yayar. Bu yayanlarda suç var mı? Hayır yok . Neden? Onların yaptığı tek şey bedava yazılmış bir programı yaymaktır. Crack de bir programdır sonuçta.

Birileri bu programları indirir ve kullanır, suçlu mudur? Bence hayır, yasalara göre bilinçli yaptıysa evet. Bence suçsuzdur çünkü adamın yaptığı tek şey bedava dağıtılan bir programı indirip kullanmak. Burada tabi programın indirildiği yere göre de suç unsuru değişir. Ancak diyelimki ben crack’i tamamen masum bir site vasıtasıyla indirdim, o zaman nolucak?

Birileri bu programları Cd’ye basar, bu cd’leri kopyalar satar suçlu mudur? Evet. Kesinlikle suçludur. Ve o cd satın alınmamalıdır. Çünkü bu adam bedava dağıtılan bir şeyi parayla satmaktadır. Üstelik onu satın almak enayiliktir, çünkü bedavadır.

Soru: Neden bedava olsun ki crack yazan adamlara para vermiyolar mı?

Evet güzel bir soru. Eğer crack yazan adamlara para veriliyorsa o crack’in ticaret için yazıldığını gösterir. Olay mânasal olmaktan çıkar, maddeselliğe girer bu da suçtur! Fakat crack gruplarının çoğu bu işi bedava yapar. Kimisi sadece bağışçılardan para alır. Çoğu hacker grubu cracklerinde şunu yazar ” Eğer bu programı beyendiyseniz orjinalini satın alınız!” buradan da bu işi bedava yaptıkları anlaşılmaktadır.

Soru: Program üreticileri crack yazanlara para veriyor olabilir mi?

Evet bu kuvvetli bir ihtimaldir. Düşünürseniz 3000 dolarlık bir programın reklamı en iyi cracklenmiş versiyonlarıyla yapılır. Bu programı her bin kişi alsa üretici yine kar eder.

Soru: Şimdi ben crackli bir program indirip kullanabilir miyim?

Öncelikle freewareler ve açık kaynak alternatiflerini denemelisin. Eğer yine olmassa sana tavsiyem şudur, programı ticari bir amaç için kullanıyorsan örneğin hastane yönetim programını hastanende, mimarlık programını büronda, ticaret programını dükkanında falan… crackli program kullanman hem bir suçtur hem de ahlaksızlıktır.

Ee ama hani crack yazanlar bedava yazıyordu? :

O zaman kullandığın crack’e güveniyorsan yani bilgilerinin güvenliğine eminsen gönlün rahatsa kullan. Ayrıca programların orjinalini satın almanın başka avantajları da vardır. Destek gibi. Bu avantajlar çok önemlidir.

Soru: İş için değil sadece öğrenmek için crack kullansam?
Bu da yine yasalara göre suç maalesef. Ancak benim bildiğim verilmiş çok ceza yok çünkü denetimi çok zor. Kullansanda çaktırma 😀

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s